دکتر مهدی حمیدی

دکتر مهدی حمیدی :

سید مهدی حمیدی شیرازی فرزند سید حسن ثقه الاسلام ، از شاعران نامور و پرکار معاصر به سال1293 در شیراز زاده شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در این شهر و دوره ی دانشگاه را تا مرحله ی اخذ دکترای زبان و ادبیات فارسی در تهران گذرانید . او شعر گفتن را از حدود سال 1313 یعنی در سن 20 سالگی آغاز کرد. دهه ی اول حیات شاعرانه ی دکتر حمیدی در عوالم عاطفی و رویاهای ایام جوانی گذشت ؛ بنابراین موضوع شعرش عموما عششق و غزل بود .

او در سه مجموعه ی پر شور و عاطفی خود یعنی شکوفه ها ، پس از یک سال و اشک معشوق تمایل خود را به سبک خراسانی ( در این سبک زبان شعر فخیم و پر صلابت ، استفاده از لغات عربی کم و سادگی و زیبایی و ... وجود دارد ) نشان داده است .

دکتر حمیدی پس از سال 1324 به تدریج گرایش اساسی به مضامین اجتماعی و وطنی و تاریخی پیدا کرد که حاصل آن پختگی و استواری شعر و استقلال زبان بود . از دفترهای شعر این دوره از کار و شاعری دکتر حمیدی ، مجموعه ی سال های سیاه  است که بیش تر حاوی شعر های وطنی و سیاسی و انتقادی بود . طلسم شکسته دیگر مجموعه ی وی شامل شعر های پرمغز است .او در شیوه های نو و زمزمه ی بهشت مراحل برتری از پختگی شعر خود را نشان داد .

دکتر حمیدی علاوه بر مجموعه شعر هایش  در دیگر زمینه های ادبی نیز صاحب تالیفاتی بود . مهمترین کتاب او مجموعه ی سه جلدی دریای گوهر حاوی بهترین آثار نویسندگان ، مترجمان و شاعران معاصر است . دو کتاب دیگر او ، عروض حمیدی و فـنون شعر و کالبدهای پولادین   او گویای اشنایی وی با مباحث فـنی و ادبی است . از نوشته های منثور ایشان می توان به مجموعه های سبکسری های قلم ، عشق در به در ، شاعر در آسمان  و فرشتگان زمین اشاره کرد .

دکتر حمیدی با نیما یوشیج علاقه ای نداشت و میان او و طرفداران نیما اختلاف نظر وجود داشت و در زمان حیاتــش از طرفداران نیما بسیار سرزنش شنید و دید، که گاه  این سرزنش ها بی پایه و اساس بود . او مثل بسیاری از معاصران خود غیر از قالب های قصیده ، غزل و قطعه  به دوبیتی های پیوسته علاقه ی زیادی نشان می داد. یکی از قطعات بسیار مشهور وطنی حمیدی که در قالب دو بیتی های پیوسته سروده شده ، قطعه ی در امواج سند است که در آن خاطره ی شکوهمند دلاوری های جلال الدین خوارزمشاه در برابر سپاهیان  ویرانگر مغول به زبانی با صلابت و پر احساس تصویر شده که با دوبیتی آغازین که در زیر آورده شده ، در کتاب ادبیات سال اول دبیرستان وجود دارد:

به مغرب سینه مالان  قرص خورشید        نهان می گشت پشت کوهساران

فرو می ریخت گردی زعفران رنگ         به روی  نیزه ها و نیزه داران

منظومه ی بت شکن بابل حمیدی با مطلع :

افعی شهر از تب دیوانگی      حلقه می زد گرد مرغ خانگی

که با الهام از داستان حضرت ابراهیم – علیه السلام – به شیوه ای بدیع و شاعرانه سروده شده از منظومه های پر معنا و خواندنی شعر معاصر است .

در مجموع می توان گفت که رنگ غنا و عشق بر شعر حمیدی چیرگی دارد و پس از آن ، مضمون های اجتماعی و وطنی در شعر های وی جلوه گرند البته با زبانی فخیم و پر شور. در زیر شعری از ایشان را می آوریم :

قوی زیبا

شنـیدم  که  چون  قوی  زیـبــا  بـمیــرد       فــریـــبنــده زاد و فـریــبا بــمیـرد

شــب  مرگ  تــنــها  نـشیـند  به  کنجی       رود گوشه ای دور و تـنها بمــیرد

در آن گوشه چندان غزل خواند آن شب       که خود در میان غـزل ها بمـــیرد

گـــروهی برآنــند کایــن  مرغ  زیـــبــا        کجا عاشـقی  کرد ، آنجا  بــمیـرد

شـــب مرگ از بـــیم آنـــجا شـــتـــابــد        که از مرگ غـافـل شود تا بمیـرد

من این نکــته گــیرم که بــاور نکــردم        ندیدم که  قویـی به صـحرا  بمیرد

چـــو روزی ز آغــوش دریــا بـــرآمـد        شبی هم در  آغـوش  دریا  بمیرد

تو دریــای من بــودی آغــوش واکـــن        که می خواهد این مرغ زیبا بمیرد

پارسی روان شعر :

شنیده ام  هنگامی که قوی زیبا می میرد، همانگونه که زیبا متولد شده به زیبایی نیز می میرد . در شب مرگ به دور از همه در کنجی به تنهایی می میرد .در آن گوشه آنقدر غزل عاشقانه می خواند که در میان غزل خواندن می میرد. عده ای بر این باور هستند که این مرغ زیبا ، آنجا که عاشقی کرده است آنجا می میرد، به این علت آنجا می رود که به یاد عشق خود بمیرد و در آن زمان مرگ را فراموش کند . دکتر حمیدی در بیت ششم بیان می کند که : گیریم این قضیه را باور نمی کـنـیم اما آیا شما دیده اید که قویی در صحرا بمیرد . همانگونه که قوها در آغوش دریا متولد شدند در آغوش آن نیز می میرند. دکتر حمیدی در بیت آخر خود را چون قویی می د اند و از محبوب خود می خواهد که چون دریا او را به آغوش کشیده تا او در اغوش وی از دنیا برود.

نکته :  قــوها در تمام طول عمر  فــقــط یکبار جفت گیری می کــنـند و هــمواره به جفــت خود وفادار می مانند و زمانی که جفــت آنها از بیــن میــرود می میــرند

ماه رحمت الهی

به نام خداوند ستار و رحمان

دوستان  مژده  که  ماه  رمضان  می آید         وقت آمرزش هر پــیر  و جوان  می آید

می توان  کرد نثــار قــدمــش جان عزیز         که  ز   درگاه   خداوند   جهان   می آید

سفره ی رحمتـش افـتاده واین ماه  شریف        به  خبر  کردن  ما   بی خبران   می آید

صیقلی از مه  نو در کف روشـنگر فیض        به   جلا دادن   آیــینه ی   جان   می آید

می کند  پــشت  جهانی سبک از بار گناه         گر که بر نفس شکم خواره گران می آید

تا به شب  ابر کرم فیض و عطا می بارد         تا سحر  تــیر  دعاها  به  نشان   می آید

گل بچین زین چمن فیض که ده روز دگر        گــلشن  عمر  ترا  فصل  خزان   می آید

¶                                             ¶                                 ¶

ایــن دهــان بـستـی دهانــی بــاز  شــد             تا خورنده ی لـقمه های راز شد

لــب فــرو بــند از طعام و از شــراب            سـوی خوان آسمانی کـن شـتاب

گـر تو این انـبان ز  نـان  خالی  کـنی           پر ز  گـوهـرهای  اجلالی کـنی

طفــل جـان از شیـر شـیـطان باز کـن            بعد از آنـش با ملک انـباز کــن

چند خوردی چرب و شیرین از طعام           امتحان کن چند روزی در صیام   

چـــنــد شــبها خـواب را گـشتی اسیر             یک شـبی بـیدار شو دولت بگیر

رَبَّنَا لاَ تُزِغ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ . سوره 3- آیه 8

پروردگارا پس از آنكه ما را هدايت كردى دلهايمان را دستخوش انحراف مگردان و از جانب خود رحمتى بر ما ارزانى دار كه تو خود بخشايشگرى.

َرَبَّنا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ. سوره 23- آیه 109

پروردگارا ايمان آورديم ، بر ما ببخشاى و به ما رحم كن [كه] تو بهترين مهربانى

رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا . سوره 18- آیه 10

پروردگار ما  ، از جانب خود به ما رحمتى بخش و كار ما را براى ما به سامان رسان.

رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ. سوره 7- آیه 126

پروردگارا بر ما شكيبايى فرو ريز و ما را مسلمان بميران .

راستی می دانستید که آن بیت هایی که در بالا  بعد از اولین شعرنوشته شده از مثــنوی مولانا جلال الدین ( پارسی، رومی ،بلخی ) می باشد . این بیت ها  از دفترهای مختلف مثــنوی به هم پـــیوند خورده و این چنین زیــبا در وصف این ماه مبارک بیان شده . نمی دانم که چه کسی این کار را انجام داده اما هر کس که بوده در ادبـیات دستی تمام داشته و مثــنوی معـنوی را خوب می دانسته ( دستش درد نکند ).

اما فقط زیبایی این بیت ها ملاک نیست ، عمل به آنها ملاک است . هر بیت آن باید در ماه رحمت و مهمانی خدا برای ما راهی برای سعادت قرار گــیرد.

آن چند آیه هم همان ربنایی است که هر ساله با صدای استاد شجریان  پخش می شود و گویی که با تمام زیبایی اش از دهان تک تک ما گفته می شود و شاید چون همه ی ما خواستار این دعاها برای خود هستیم برایمان این چنین زیباست .

ماه رمضان ماهی است برای تمرین خوب شدن و خوب ماندن . ماهی است پر از نعمات خدا. بهتر است در این ماه کینه ها و کدوت ها را کنار بگداریم . به دیدار دوستان و آشنایان برویم وبه هم سر بزنیم ، در این زمانه ای که همسایه از همسایه خبر ندارد بهترین موقــعیت برای اطلاع از حال همدیگر است . توی این ماه افراد سعی می کنند که کمتر خلاف و جرم و گناه انجام بدهند به همین دلیل می توان گفت که امن ترین ماه سال این ماه است ، چه خوب می شه که این ماه با فضایلش برامون ادامه پــیدا کــنه و یک مقدار بیشتر با شیطون دشمن بشویم و با خدا دوست. از برکاتش استفاده کنید و وقت را غنیمت بدانید شاید ماه رمضان بعدی برای تک تک ما وجود نداشته باشد .

 

ماه رمضان شد می و میــخانه برافــتاد      عــشق و طرب و باده به وقــت سحــر افــتا د